कृषी लक्ष्मी । २ ऑगस्ट २०२२ । झारखंडमध्ये यावेळी कमी पाऊस झाला आहे. मात्र, ऑगस्ट महिन्याच्या सुरुवातीलाच वातावरणात बदल होऊन पाऊस पडत आहे, त्यामुळे शेतकरी एकवेळ मशागत करत आहेत. हवामानाच्या पार्श्वभूमीवर शास्त्रज्ञांनी एक सूचना जारी केली आहे. त्यानुसार येत्या दोन दिवसांत झारखंडमध्ये चांगला पाऊस पडेल, त्यामुळे ज्या शेतकरी बांधवांनी अद्याप पेरणी केली नाही, त्यांनी शेतात पाणी साठण्यासाठी बंधारा करावा, असे सांगण्यात आले आहे. जेणेकरून शेतात पाणी साठून शेतकरी भाताची लावणी करू शकतील.
ज्या शेतकऱ्यांनी वरील जमिनीवर लागवड केलेली नाही, ते वरच्या जमिनीवर कुल्ठी, सुरगुजा किंवा विविध भाजीपाल्याची लागवड करू शकतात, असे शेतकऱ्यांनी सांगितले. शेतकऱ्यांनी चांगल्या दर्जाचे बियाणे व खते वापरण्याची काळजी घ्यावी. मोकळ्या जमिनीवर, शेतकऱ्याने ८०-९० दिवसात परिपक्व होणाऱ्या मध्यम किंवा कमी कालावधीच्या कॉर्न जातीची लागवड करावी. शेतकऱ्यांनी कडबा करून पेरणी करावी.
ज्या शेतकऱ्यांनी भाताची फेरपालट केली आहे किंवा लावणी केली आहे त्यांनी २०-२५ दिवसांनी २० किलो प्रति एकर या प्रमाणात युरियाचा वापर करावा, लागवडीपूर्वी शेतकऱ्यांनी शेतातील तण साफ करावेत. पुरेशा पावसाअभावी यावेळी शेतकऱ्याने मधल्या जमिनीत पेरणी केलेली नाही. याशिवाय ज्या शेतकऱ्यांची शेतं भात लावणीसाठी तयार नाहीत, ते पाऊस पडल्यानंतर भाताची लावणी करू शकतात. याशिवाय ज्या शेतकऱ्यांची पृथक्करणाची मुदत ३० दिवसांपेक्षा जास्त झाली आहे. त्या शेतकऱ्यांनी लावणी करण्यापूर्वी वरचा भाग १० सें.मी.पर्यंत कापून बियाणे खताच्या द्रावणात रात्रभर बुडवून ठेवावे.
त्यावर उपाय करण्यासाठी शेतकरी एक लिटर पाण्यात दोन ग्रॅम डीएपी, दोन ग्रॅम म्युराइट ऑफ पोटॅश टाकतात. याशिवाय शेतकऱ्यांनी खोलवर भाताची लागवड केली आहे, त्यांनी पिकाची योग्य काळजी घ्यावी. कारण अशा हवामानात भात पिकांवर जळजळीचा रोग होतो. ज्यामध्ये पानांवर बोटीच्या आकाराचा तपकिरी डाग तयार होतो आणि बियांचा भाग राख होतो. या रोगाची लक्षणे पिकात दिसल्यास बीन बुरशीनाशकाची फवारणी ३ ग्रॅम प्रति पाच लिटर पाण्यात मिसळून करावी. स्वच्छ हवामान दिसल्यानंतर फवारणी करावी. याशिवाय खोडकिडीच्या प्रादुर्भावापासून पीक वाचवण्यासाठी इमिडाक्लोप्रिड किंवा ऑक्सिडायमेटोन हे कीटकनाशक औषध एक मिली प्रति लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी करावी.